भोजपुर : केहि समय अघिसम्म पौवादुङमा गाउँपालिका–१, श्यामशिलाका रामबहादुर पाण्डे १५ सयदेखि २ हजार ज्याला तिरेर बारी जोताउँथे । समयसँगै खर्च पनि उत्ति नै हुन्थ्यो । हप्ता दिनसम्म हलि, खेताला लगाउँदा खाना, खाजा बोक्नुपर्ने झण्झट छुट्टै थियो । तर अहिले भने उनलाई त्यो सास्ती छैन ।
आफ्नै मिनीटिलर ल्याएपछि त्यो सबै सुल्झिएको छ । गाउँपालिकाले वितरण गरेको ५० प्रतिशत अनुदानको मिनीटिलर पाएपछि उनको दैनिकी नै फेरिएको छ । कम लागतमै दिनभरको काम केहि घण्टामै सिद्धिने भएपछि आफ्नो मात्र नभई अरुको खेतबारी जोतेर राम्रै आम्दानी पनि गर्न थालेका छन् । खेतालालाई दिनुपर्ने ज्याला र खाजाखानाको खर्च पनि जोगिएको छ । ‘हल गोरु र खेतालामा व्यर्थ खर्च हुन्थ्यो, एक दिन काम पनि हप्ता दश दिन लाग्थ्यो, अहिले आफ्नै मिनीटिलर आएपछि हाईसञ्चो मिलेको छ’ रामबहादुरले सुनाए, ‘गाउँपालिकाले दिएको अनुदानको मिनीटिलरले मेरो दिन फेरिएको छ ।’
कृषिलाई आधुनिक प्रविधिसँग जोड्दै कृषि उत्पादन बृद्धि तथा आत्मनिर्भर बनाउने अभियानमा पौवादुङमा गाउँपालिका जुटेको छ । गाउँपालिकाले ५० प्रतिशत अनुदानमा पहिलो चरण अन्र्तगत एक सय ८८ थान र दोश्रो चरण अन्तर्गत एक सय ८० गरी कुल ३ सय ६८ थान मिनीटिलर (हाते ट्रयाक्टर) हस्तान्तरण गरेको छ । किसानलाई आधुनिक कृषिसँग जोड्न गाउँपालिकाले ६ वटै वडाका कृषक तथा कृषक समूहलाई कृषि उपकरण वितरण गरेको हो ।
गाउँपालिकाको ५० प्रतिशत र कृषकहरूको ५० प्रतिशत लागत साझेदारीमा सञ्चालन गरिएको कार्यक्रम अन्तर्गत कृषकहरूले मिनीटिलर प्राप्त गरेका हुन् । कृषि यान्त्रीकरणमार्फत परम्परागत खेती प्रणालीलाई आधुनिकीकरण गर्दै उत्पादनमुखी कृषि प्रबद्र्धन गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । स्थानीय कृषकहरूले मिनीटिलर प्राप्त गरेपछि खेती गर्न सहज भएको बताएका छन् । श्रम, समय तथा लागत घट्दै उत्पादन वृद्धि गर्न सहयोग पुगेको पौवादुङमा गाउँपालिका–६, ठुलोदुम्माकी उत्तर कुमारी राईले अनुभव सुनाइन् ।
‘अनुदानको मिनीटिलरले खेतीबारी जोत्न सहज भएको छ, दिनभर हलगोरु खोज्नुपर्ने, खेताला र घण्टौ लगाएर काम गर्नुपर्ने झन्झट कम हुने भएको छ’ उनले भनिन्, ‘अब दिनभरको खेतबारी जोत्ने काम केहि घण्टामै सकिन्छ, न खेतालालाई खाजाभात, ज्याला दिनुपर्ने, न दिनभर घोटिनु पर्ने सास्ती ।’
कृषिलाई व्यावसायिक र आधुनिक बनाउने लक्ष्यसहित पालिकाले योजनाबद्ध रूपमा काम गरिरहेको गाउँपालिका अध्यक्ष किरण राईले बताए । आधुनिक कृषि उपकरणको प्रयोगले खेतीपाती सहज, छरितो र प्रभावकारी बनाउने सुनाउँदै उनले यसबाट कृषकहरूको उत्पादन तथा आयआर्जनमा उल्लेखनीय बृद्धि हुने विश्वास व्यक्त गरे ।
‘कृषिलाई आधुनिक बनाउँदै स्वरोजगार सिर्जना गर्नु हाम्रो मुख्य उद्देश्य हो,’ अध्यक्ष राईले भने, ‘यसले बाँझो जमिनमा पुनः खेती विस्तार हुनेछ र गाउँबाट बढ्दो युवा पलायनलाई पनि न्यूनीकरण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेमा विश्वस्त छौँ ।’ उनका अनुसार गाउँपालिकाको यस्ता कार्यक्रमले ताजा तरकारी, फलफूल, अन्नबाली तथा नगदेबाली उत्पादन बृद्धि गर्न सहयोग पुग्नेछ । कृषकको जीवनस्तर उकास्न र ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन गाउँपालिकाले कृषि क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर लगानी बढाउँदै आएको उनले बताए ।
गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत नवीन भट्टराईले चालु आर्थिक वर्षको विकास बजेटको महत्वपूर्ण हिस्सा कृषि क्षेत्रमा विनियोजन गरिएको जानकारी दिए । कृषिमा यान्त्रीकरण विस्तार गर्ने उद्देश्यले ल्याइएका कार्यक्रमहरू प्रभावकारी बन्दै गएको र कृषकहरूबाट सकारात्मक प्रतिक्रिया प्राप्त भइरहेको सुनाए ।
उनले भने, ‘गाउँपालिकाको कृषि क्षेत्रमा गरेको यस्ता कदमले किसानलाई थप हौसला प्रदान गरेको छ ।’ गाउँपालिकाले कृषि क्षेत्रमा आधुनिक प्रविधि भित्र्याउँदै किसानलाई आत्मनिर्भर बनाउने अभियानलाई अझ सशक्त बनाउने लक्ष्य लिएको जनाएको छ । गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष ज्योत्सना राईले कृषिमैत्री कार्यक्रमलाई आगामी वर्षहरूमा समेत निरन्तरता दिइने बताइन् ।
